Reklam
Doç. Dr. Mehmet SARI

Doç. Dr. Mehmet SARI


AFYONKARAHİSAR SEVDALISI ADANALI ZİYA'YI TANIYOR MUYUZ (40)

10 Ekim 2020 - 10:08

“Adanalı Ziya ve Evrâk-ı Hazân” Adlı Kitaptan Bir Sayfa
 Bugünkü yazımızda, önceki gün hataları üzerinde durduğumuz gazelin, “Edebiyât: Üstâd-ı belâgat-pîrâ Adanalı Ziyâ Beyefendi tarafından ihsân buyrulmuştur-Gazel” başlığıyla Ma‘ârif (Nu. 23, 11 Rebî’ülevvel 1314/8 Ağustos 1312, s. 513)te yayımlanan Arap harfli metnini, bu metinden hareketle kurduğumuz Latin harfli metnini verip gazeli günümüz Türkçesine aktarmaya çalışacağız.
GAZEL
Fâ'ilâtün Fâ'ilâtün Fâ'ilâtün Fâ'ilün

  1. Merd-i derdim ağlamam etfâl-i nev-peydâ gibi
Mihnet-âteş olsa gönlüm mevc urur deryâ gibi
(Dert, gam adamıyım; yeni doğmuş çocuklar gibi ağlamam. Gönlüm dert, sıkıntı ateşiyle (dolu) olsa (da) derya gibi dalgalanır (coşar).
  1. Iztırâb-ı hâra katlanmak gerekdir gül seven
Etmez izhâr-ı te’ellüm bülbül-i şeydâ gibi
(Gül(ü) seven(in), diken acısına katlanması gerekir (Gülünü seven, dikenine katlanır).Divane bülbül gibi (feryad ederek) elemini, derdini göstermez).
  1. Bir eser lâzım vücûd isbâtına yoksa kişi
Kuş değildir uçsa da bâlâlara 'Ankâ gibi
(Yaşayışın, var oluşun ispatına (bu dünyaya bırakılan) bir eser lâzım; yoksa kişi Ankâ (kuşu) gibi yükseklere uçsa da kuş değildir (Bir eser bırakmamışsa unutulur gider).
  1. Lokma-i minnet gözümde nâr-ı dûzahdan eşedd
Nân-ı huşkum bence hˇân-ı cennet-i a'lâ gibi
(Minnet lokması, gözümde, cehennem ateşinden (daha) şiddetlidir. Bence kuru ekmeğim, cennet-i a‘lânın yemek sofrası gibi(dir).
  1. Dâm-ı tezvîr-i riyâ tab'-ı denîden el-hazer
  2. ûretâ sâkin turur mînâdaki sahbâ gibi
(İkiyüzlülük yalan dolanının tuzağı, alçak yaratılıştan sakınalım. Görünüşte sakin olan (yerinde duran) şişedeki (kırmızı) şarap gibi. (Şarap şişede durduğu gibi durmaz).
  1. Sarsar-ı kahr olsa a'dâ inhirâf etmem Ziyâ
Sâbitim deşt-i kazâda kûh-ı pâ-bercâ gibi
((Ey) Ziyâ, düşmam öldürücü rüzgâr olsa (da) (doğru yolumdan) dönmem. Kaza çölünde (yaratılıştan) sabit (olan) dağ gibi yerimde durmadayım.

 
(Şiirin tenkitli metni, yakında yayımlanacak olan “ADANALI ZİYA ve ŞİİRLERİ” adlı kitabımızda verilmiştir).
(PAZARTESİ DEVAM EDECEK)
 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum

Son Yazılar