Afyonda Hangi İlçe İsmini Neye Borçlu?

Toplamda 18 ilçe, 107 belde ve 392 köyden oluşan bu köklü yerleşimin ilçe isimleri, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan göç yollarının, Türk boylarının ve tarihi şahsiyetlerin izlerini taşımaktadır.

İşte Afyonkarahisar ilçelerinin isim kökenleri ve kısa öyküleri:

Türk Boyları ve Aşiretlerinden Gelen İsimler

Başmakçı: Azerbaycan’ın güneyinden Anadolu’ya giren Sarıkeçili Aşireti’ne bağlı Başmakçı cemaatinden gelir. Tarsus ve Çorum üzerinden batıya ilerleyen grubun bu bölgeye yerleşmesiyle ilçe bu adı almıştır.

Bayat: Oğuzların 24 boyundan biri olan ve "devleti bol, soylu" anlamına gelen Bayat boyundan gelir. Anadolu’da 42 farklı noktada kullanılan bu isim, boyun kendi geleneklerini yerleştikleri bölgeye taşımasıyla günümüze ulaşmıştır.

Dazkırı: Selçuklu döneminde Horasan ve Kızılırmak boylarından gelen Tat Oğulları ile Adana’dan gelen Farsa Aşireti’nin yerleşim yeridir. Eski adı "Apa" olan ilçe, Polatlı ile karışıklığı önlemek adına Dazkırı adını almıştır.

Çobanlar: İsmini halkının kökeni olan aşiretten alır. Kanuni Sultan Süleyman dönemi kayıtlarında bölge "Çobanlar-ı Kebir" (Büyük Çobanlar) olarak geçmektedir.

Tarihi Şahsiyetlerin İzini Taşıyan İsimler

Dinar: İsmini Orta Asya göçleri sırasında bölgeye yerleşen Kitiş Bey’in oğlu Dinar Bey’den almıştır.

Sandıklı: Bölgeyi 1076 yılında fetheden Selçuklu komutanı Emir Sanduk Bey’in adından esinlenilmiştir.

Sinanpaşa: Akkoyunlu Beyi Mehmet Bey’in oğlu olan ve Fatih Sultan Mehmet’in himayesinde yetişen Sinan Paşa’nın adını taşımaktadır.

Şuhut: Bizans dönemindeki "Cfut" ismi, Türk hâkimiyetine geçtikten sonra bölgede bulunan Şeyh Şuhudi Ömer Efendi’ye atfen Şuhut olarak değiştirilmiştir.

Coğrafi ve Tarihi Dönüşümle Şekillenen İsimler

Bolvadin: Roma dönemindeki adı "Polybotum"dur. Zamanla "Bolvadin"e dönüşen isim, halk arasında dini bağlılığı simgeleyen "Dinibol" yakıştırmasıyla da özdeşleşmiştir.

Çay: Selçuklu fethi sonrası 1155 yılında Oğuz Türklerinin yerleştirildiği bölgeye "Çay Değirmeni" adı verilmiş, zamanla kısalarak güncel halini almıştır.

Emirdağ: Eski isimleri "Cırgın" ve "Aziziye" (Sultan Abdülaziz’e atfen) olan ilçe, 1933 yılında yanı başında yükselen Emir Dağları’ndan bugünkü ismini almıştır.

Sultandağı: Eskiden kurucusu İshak Bey’in adıyla "İshaklı" olarak bilinirdi. Mevcut ismini, Selçuklu sultanlarının Bizans savaşlarında dağı stratejik bir kale gibi kullanmasından almıştır.

İscehisar: Karahanlılar boyundan gelenlerin verdiği "İscekaraser" isminin zamanla dönüşmesiyle bugünkü halini almıştır.

Hocalar: Bölgeye yerleşen ilk üç kardeşin babalarının "Hoca" (alim) olması sebebiyle çevrede "Hocagil" olarak anılmaya başlanmış, nüfus arttıkça isim "Hocalar"a evrilmiştir.

İhsaniye: Eski adı "Belce-meşe" olan ilçe, adını merkez yakınındaki İhsaniye İstasyonu’ndan almıştır.

Kızılören: Bir sel felaketi sonrası yer değiştiren yerleşimin eski adı "Kızılviran" iken sonradan Kızılören olarak tescillenmiştir.