İran’da yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve artan ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’da başlayan protestolar, ülke genelinde birçok kente yayıldı. Gösteriler 14. gününe girerken, can kaybına ilişkin resmi rakamlar kamuoyuyla paylaşılmadı. Sağlık Bakanlığı kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 217’ye yükseldi.
“ÇOĞU GERÇEK MERMİYLE ÖLDÜRÜLDÜ”
Tahran’da isminin açıklanmasını istemeyen bir doktor, Time dergisine verdiği demeçte, başkentteki altı hastanenin kayıtlarına göre “çoğu gerçek mermiyle olmak üzere en az 217 protestocunun hayatını kaybettiğini” söyledi. BBC Farsça Servisi, Tahran’daki bir hastane çalışanının yaklaşık 38 kişinin öldüğünü, bunların çoğunun başlarına ve kalplerine isabet eden kurşunlarla yaşamını yitirdiğini aktardı. Kuzeydoğudaki Neyşabur kentinde görev yapan bir doktor ise yetkililerin cuma günü “askeri tüfekler” kullanarak “en az 30 kişiyi” öldürdüğünü ifade etti.
ARALARINDA ÇOCUKLAR DA VAR
CNN’e konuşan bir kadın doktor, ölenler arasında çocukların da bulunduğunu belirterek, “5 yaşında bir çocuk annesinin kollarındayken vuruldu” dedi. Aynı kaynak, saldırılarda çok sayıda kişinin yaralandığını, yetkililerin olay yerinde bulunanlara ve yayalara da ateş açtığını öne sürdü. Hastanelerin kapasitesinin dolu olduğu, bazı kişilerin kimlik tespitinden korktukları için özel kliniklerde tedavi olmaya çalıştıkları aktarıldı.
GENEL BAŞSAVCIDAN “İDAM” TEHDİDİ
İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, savcılıklara talimat vererek protestolara katılanlar hakkında hızlı yargılama sürecinin başlatılmasını istedi. İran Devlet Televizyonu’na göre Muvahhidi, “Halka ihanet eden, ülkenin yabancıların kontrolüne girmesini hedefleyen ve huzur ortamını bozanlarla ilgili iddianameler vakit kaybetmeden hazırlanmalı” dedi. Muvahhidi, “kargaşa çıkaranlara yöneltilen suçların muharebe suçu kapsamında değerlendirileceğini” belirterek, bu suçun İran Ceza Kanunu’nun 282. maddesi uyarınca idam cezası öngördüğünü hatırlattı. Hakimlerin ayrıca sürgün veya uzuv kesme gibi alternatif cezalar uygulama yetkisine sahip olduğu ifade edildi.
RESMİ AÇIKLAMA YOK, SİVİL RAPORLAR VAR
İran’da gösterilerde ölen ve yaralananlara ilişkin resmi makamlar tarafından kapsamlı bir açıklama yapılmadı. İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 9 Ocak’ta yayımladığı raporda, 15’i emniyet görevlisi olmak üzere 65 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin yaralandığını ve 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığını bildirmişti.
PROTESTOLARIN NEDENİ: EKONOMİK KRİZ
Gösteriler, İran para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi, hayat pahalılığı ve ekonomik sorunlar nedeniyle başladı. Tahran’daki esnaf protestoları kısa sürede ülke geneline yayıldı.
Yorumlar
Kalan Karakter: