Rapora göre Türkiye nüfusu 86 milyon 92 bin 168 olarak açıklanırken, bunun 43 milyon 59 bin 434’ünü kadınlar, 43 milyon 32 bin 734’ünü erkekler oluşturdu. Kadınların nüfus içindeki oranı %50,02 oldu.
Toplam doğurganlık hızının 2001’de 2,38 çocuk iken 2024’te 1,48’e düşmesi, Türkiye’de doğum oranlarının önemli ölçüde gerilediğini ortaya koydu. İlk doğumdaki ortalama anne yaşı ise 25,5’ten 27,3’e yükseldi.
Kadınlar erkeklerden daha uzun yaşıyor
Sağlık verilerine göre kadınlar erkeklere göre daha uzun yaşam süresine sahip.
Doğuşta beklenen yaşam süresi:
- Kadın 80,7 yıl
- Erkek: 75,5 yıl
- Türkiye ortalaması: 78,1 yıl
Doğum öncesi bakım oranının %99,6, hastanede doğum oranının %99,4 olması sağlık hizmetlerine erişimin yüksek olduğunu gösterdi. Anne ölüm oranı ise 100 bin doğumda 11,5 olarak kaydedildi.
Eğitimde kadınlar yükseliyor
25 yaş ve üzeri nüfusta en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların oranı %92,6 oldu.
- Kadınlarda: %88,3
- Erkeklerde: %97,0
Yükseköğretim mezunu oranı kadınlarda %23,6, erkeklerde %26,8 olarak açıklandı.
Kadınların yükseköğretimde eğitim, sağlık ve sanat alanlarında %73,1 ile çoğunlukta olduğu, buna karşılık bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarında %34,2’de kaldığı görüldü.
Kadın istihdamı AB’nin çok gerisinde
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri kadınların iş gücüne katılımı oldu.
- Kadın istihdam oranı: %32,5
- Erkek istihdam oranı: %66,9
- AB ortalaması: %75,8
Kadınların iş gücüne katılamama nedenleri arasında %35 ile ev işleri ilk sırada yer aldı.
Kadınların çalışma hayatında kalma süresi 20,7 yıl, erkeklerde ise 39,7 yıl olarak hesaplandı.
TBMM’de kadın oranı yüzde 19,9
Karar alma mekanizmalarında kadınların temsil oranı düşük seviyede kaldı.
- TBMM’de kadın milletvekili oranı: %19,9
- AB ortalaması: %33,6
- Belediye başkanı: %5,6
- Muhtar: %3,3
- Bakan sayısı: 1 kadın, 16 erkek
Borsa İstanbul’daki en büyük 50 şirketin yönetim kurullarında kadın oranı ise %18,3 olarak açıklandı.
Kadın akademisyen sayısı artıyor
Meslek gruplarında kadın oranı bazı alanlarda yükseldi.
- Kadın hakim oranı: %46,6
- Kadın savcı oranı: %18,1
- Kadın profesör oranı: %34,9
- Kadın doçent oranı: %43,3
- Kadın büyükelçi oranı: %25
Devlet üniversitelerinde kadın rektör oranı %4,7 olarak kaydedildi.
Çocuk evlilikleri düşüşte
Ortalama ilk evlenme yaşı 2010’da 23,7 iken 2025’te 28,5’e yükseldi.
16-17 yaş grubundaki çocuk evlilikleri ise ciddi şekilde azaldı.
En yüksek çocuk evliliği oranına sahip iller:
- Kilis: %2,7
- Gaziantep: %2,1
- Niğde: %1,9
Kadınlar ev işlerine 4,5 saat ayırıyor
Aile yaşamı verilerine göre kadınlar günlük ortalama:
- 4 saat 35 dakika ev ve bakım işlerine
- Erkekler ise 53 dakika ayırıyor.
Ev işlerinin sorumluluğunu üstlenenlerin:
- %85,6’sı kadın
- %11’i erkek
İnternet kullanım oranı ise 2005’te %24 iken 2025’te %90,9’a yükseldi.
Şiddet ve güvensizlik oranı dikkat çekti
Rapora göre kadınların %20,3’ü yaşadığı çevrede gece yalnız yürürken kendini güvensiz hissediyor.
Şiddete maruz kalan kadınların:
- %52,3’ü şiddeti birine anlatıyor
- %47,7’si anlatmıyor
Şiddeti anlatanların en çok kendi ailesinden bir kadına (%31,8) başvurduğu görüldü.
Kadınlarda yoksulluk oranı yüksek
Yoksulluk verileri kadınların ekonomik açıdan daha dezavantajlı olduğunu ortaya koydu.
- Kadın yoksulluk oranı: %18,9
- Erkek: %16,7
- Toplam: %17,8
Eğitim seviyesi düştükçe yoksulluk oranının arttığı dikkat çekti.
Yaşlı nüfusun yüzde 55’i kadın
Türkiye’de 65 yaş üstü nüfus 9,5 milyona ulaştı.
- Yaşlı nüfus oranı: %11,1
- Kadın: %55,3
- Erkek: %44,7
Tek başına yaşayan yaşlı oranı %19,5 olarak açıklandı.
Sporda kadınlar madalyaların yarısını kazandı
Uluslararası müsabakalarda kazanılan madalyalarda kadınların payı %53,5 oldu.
10 ulusal olimpik federasyonun yönetim kurullarında kadın oranı ise %7,3 olarak kaldı.
Yorumlar
Kalan Karakter: