Özellikle Fransa’nın çocuk odaklı sigara kontrol modeli, Türkiye’de gündeme gelen düzenlemelerin temel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Yeni düzenlemeyle kamusal alanlarda sigara yasağının kapsamının genişletilmesi planlanıyor.
Türkiye’de Açık Alanlarda Sigara Yasağı Genişleyebilir
Hazırlanan taslak çalışmaya göre Türkiye’de sigara yasağı yalnızca kapalı alanlarla sınırlı kalmayabilir. Yeni düzenleme kapsamında özellikle çocukların bulunduğu açık alanlarda kısıtlamaların artırılması planlanıyor.
Bu kapsamda yasak kapsamına alınması değerlendirilen alanlar arasında;
- Parklar
- Plajlar
- Yürüyüş yolları
- Okul çevreleri
- Bina girişleri
- Otobüs durakları
- Restoranların açık bölümleri
- Kafe terasları
yer alıyor.
Taslak düzenlemede yarı açık alanların yeniden tanımlanması, pasif içiciliği azaltmaya yönelik mesafe kurallarının getirilmesi ve tütün ürünlerinin kamusal görünürlüğünün sınırlandırılması da planlanıyor.
Fransa’da Çocuk Odaklı Koruma Modeli Uygulanıyor
Avrupa’da sigara kullanımını azaltmak için birçok ülke farklı modeller uyguluyor. Fransa’da çocuk odaklı koruma modeli dikkat çekiyor. Ülkede plajlar, parklar, spor alanları ve okul çevreleri gibi çocukların yoğun bulunduğu açık alanlarda sigara içmek yasak.
Bu kuralları ihlal edenlere 135 avroya kadar, yani yaklaşık 7 bin TL para cezası uygulanıyor. Fransa’da ayrıca kapalı kamusal alanlarda sigara yasağı uzun süredir yürürlükte bulunuyor.
İtalya ve İspanya’da Açık Alan Yasakları Genişletildi
AB ülkelerinde sigara kullanımını sınırlandıran uygulamalar giderek yaygınlaşıyor.
İtalya’da açık kamusal alanlarda sigara içmek tamamen yasaklanırken, ihlal edenlere 40 ile 240 avro arasında para cezası uygulanıyor. Bu rakam yaklaşık 2 bin TL ile 12 bin 500 TL arasında değişiyor.
İspanya’da ise genişletilmiş açık alan modeli uygulanıyor. Bu model kapsamında restoran terasları, üniversite kampüsleri, otobüs durakları ve açık hava eğlence mekanlarında sigara yasağı bulunuyor. Ayrıca elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de yasak kapsamına dahil edildi.
İsveç’te ise 2019 yılından bu yana restoran terasları, otobüs durakları, çocuk oyun alanları ve kamu binalarının girişlerinde sigara içilmesine izin verilmiyor.
Avrupa’nın Hedefi: “Tütünsüz Nesil”
Avrupa Birliği, 2040 yılına kadar sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına düşürmeyi hedefliyor. Bu kapsamda nötr sigara paketleri, fiyat artışları ve satın alma yaşının yükseltilmesi gibi uygulamalar gündemde.
Bazı AB ülkelerinde sigara satın alma yaşının artırılması için yasal çalışmalar yürütülüyor. Uzmanlar, bu tür düzenlemelerin gençlerin sigaraya başlama oranını düşürdüğünü belirtiyor.
Pasif İçiciliği Azaltmak Hedefleniyor
Türkiye’de planlanan düzenlemenin hayata geçmesi durumunda, uzun süredir uygulanan kapalı alan sigara yasağının fiilen genişletilmiş olacağı değerlendiriliyor. Yeni adımların yalnızca sigara kullanıcılarını değil, pasif içiciliğe maruz kalan vatandaşları da koruması hedefleniyor.
Uzmanlar, pasif içiciliğin ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu ve kamusal alan düzenlemelerinin toplum sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Türkiye’de Her Yıl 100 Bin Kişi Sigara Nedeniyle Hayatını Kaybediyor
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, sigaranın küresel ve ulusal ölçekte ciddi bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.
Kara, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Dünyada 1 milyar sigara kullanıcısı var ve elimizdeki rakamlar sigaranın, nikotinin her iki kullanıcısından bir tanesini öldürdüğünü söylüyor. Yani önümüzdeki yıl ve dönemlerde bu 1 milyar kullanıcının 500 milyonu hayatını kaybedecek. Ülkemizde de her gün yaklaşık 300 kişi hayatını sigaradan kaybediyor. Bu, yılda 100 bin gibi bir sayıya denk geliyor. Bu sebeple tütün ve sigara hatta nikotinle olan mücadele standart üstü öneme sahip oluyor.”
Sigara İçmeyenlerden “Mekansal Ayrımcılık” Tepkisi
İstanbul’da bazı kafe ve restoranlarda manzaralı açık alanların sigara içenlere ayrılması, sigara kullanmayan vatandaşların tepkisine neden oluyor. Sigara içmeyenler, bu uygulamanın kendilerini kapalı alanlara yönlendirdiğini ve adil olmadığını savunuyor.
21 yaşındaki Azra Acar yaşadığı durumu şu sözlerle dile getirdi: “Masalar çok yakın. İster istemez duman doğrudan soluduğum havaya karışıyor. Oturmak istemezsek, bu kez manzaralı taraf sigara içenlere kalıyor.”
34 yaşındaki Ömer Gürel ise uygulamaya tepki göstererek şunları söyledi: “Kafelerde sigara içilmesi beni rahatsız ediyor. Üstelik en güzel yerleri alıyorlar. Bunu bir işgal olarak değerlendiriyorum. Neden açık havalar sadece sigara içenlerin elinde olsun. Açık alanda gün batımı izlemek istediğinizde sigaraya maruz kalıyorsunuz. Bu aynı zamanda kul hakkıdır.”
Yorumlar
Kalan Karakter: