Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan analizde, akaryakıt fiyatlarını dengelemeyi amaçlayan eşel mobil mekanizmasının enflasyon üzerindeki olası etkileri detaylı şekilde ele alındı. Çalışma, TCMB ekonomistleri Mert Gökcü ve Eren Sezer imzasıyla kamuoyuna sunuldu.
Analizde, uluslararası petrol fiyatlarındaki artışların Türkiye’de hem doğrudan hem de dolaylı yollarla enflasyonu etkilediği vurgulandı. Akaryakıt harcamalarının tüketici sepetindeki payının %3,21 olduğu belirtilirken, ulaştırma ve gıda gibi birçok sektörde maliyet baskısı oluşturduğu ifade edildi.
Eşel Mobil Sistemi Nasıl İşliyor?
Eşel mobil uygulaması, akaryakıt fiyatlarındaki artışı sınırlamak amacıyla vergi ayarlamaları üzerinden çalışan bir denge mekanizması olarak tanımlanıyor.
Petrol fiyatı yükseldiğinde ÖTV indirimi devreye giriyor.
Böylece pompa fiyatlarındaki artış sınırlanıyor.
Sistem, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu payı, dağıtım marjları ve vergiler gibi bileşenler üzerinden işliyor.
Enflasyona Etkisi Ne Kadar?
TCMB analizine göre:
Brent petrolde %10’luk artış, enflasyonu yaklaşık 1 puan yükseltiyor.
Eşel mobil uygulaması bu etkiyi önemli ölçüde azaltıyor.
Farklı senaryolara göre:
Petrol 70 dolar seviyesinde olursa etki ciddi ölçüde düşüyor
90 dolar senaryosunda ise eşel mobil sayesinde enflasyondaki artış 3,7 puana kadar sınırlanabiliyor.
Analizde, özellikle son dönemde artan küresel gerilimlerin enerji fiyatlarını yukarı çektiği hatırlatıldı. Bu gelişmelerin para politikasının doğrudan kontrol alanı dışında kaldığına dikkat çekilerek, eşel mobil sisteminin bu tür dış şoklara karşı önemli bir araç olduğu vurgulandı.
Yorumlar
Kalan Karakter: