Marteniçka (Bulgarca adıyla martenitsa), kırmızı ve beyaz iplerden yapılan, baharın gelişini simgeleyen geleneksel bir bilekliktir. Balkan coğrafyasında yüzyıllardır sürdürülen bu ritüel, özellikle Bulgar kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Kırmızı renk; sağlık, güç ve yaşam enerjisini simgelerken, beyaz renk; saflık ve uzun ömrü temsil eder. Marteniçka takmanın kişiye şans ve bereket getirdiğine inanılır.
Marteniçka Ne Zaman Takılır?
Marteniçka 1 Mart tarihinde takılır.
Bu gün, Bulgar kültüründe baharın başlangıcı kabul edilir ve “Baba Marta” (Marta Nine) adı verilen geleneksel kutlamalar yapılır. Baba Marta günü olarak bilinen 1 Mart’ta insanlar birbirlerine marteniçka hediye eder.
Türkiye’de de özellikle Balkan göçmenleri arasında yaygın olan bu gelenek, son yıllarda daha geniş kitleler tarafından benimsenmiştir.
Marteniçka Hangi Bileğe Takılır?
Geleneksel olarak marteniçka sol bileğe takılır.
Sol tarafın kalbe yakın olması nedeniyle iyi dileklerin ve enerjinin kalbe ulaşacağına inanılır. Ancak bazı bölgelerde boyna ya da kıyafetlere takıldığı da görülür.
Marteniçka Ne Zaman Çıkarılır?
Marteniçka genellikle şu durumlarda çıkarılır:
İlk leylek veya kırlangıç görüldüğünde
İlk çiçek açmış ağaç görüldüğünde
Bileklik çıkarıldıktan sonra çiçek açmış bir ağaca bağlanır. Bu ritüelin, dileklerin kabul olmasına ve baharın bereket getirmesine vesile olduğuna inanılır.
Eğer ay sonuna kadar leylek görülmezse, marteniçka 31 Mart’ta çıkarılır ve isteyenler bilekliği saklayabilir.
Marteniçka Hikayesi Nedir?
Marteniçka geleneğinin temelinde Bulgar folklorunda yer alan Baba Marta efsanesi bulunur.
Halk inanışına göre Baba Marta, kış ile bahar arasındaki geçişi temsil eder. Onun gelişiyle doğa uyanır, soğuk günler yerini güneşe bırakır.
Zamanla marteniçkalar sadece sade ipliklerden ibaret olmaktan çıkmış; püsküller, süsler ve en bilinen figürler olan Pijo ve Penda adlı kırmızı-beyaz küçük kuklalarla zenginleşmiştir.
Yorumlar
Kalan Karakter: