ABD Başkanı Donald Trump ise İranlı göstericilere protestolara devam etmeleri çağrısında bulunarak “yardımın yolda olduğunu” söyledi.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (Human Rights Activists News Agency), İran genelinde devam eden hükümet karşıtı protestolarda ölü sayısının 2 bin 3’e ulaştığını bildirdi. Kurum, hayatını kaybedenlerin bin 847’sinin gösterici, 135’inin ise hükümete bağlı kişiler olduğunu açıkladı.
Son yıllarda İran’daki ayaklanmalara ilişkin paylaştığı verilerle güvenilirliği öne çıkan ajans, mevcut ölü sayısının 1979 İslam Devrimi dönemindeki kaosu hatırlattığını ve önceki protestoları açık ara geride bıraktığını belirtti.
TRUMP’TAN “YARDIM YOLDA” MESAJI
ABD Başkanı Donald Trump, salı günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İranlılara protestolara devam etmeleri çağrısında bulundu. Trump, “İranlı yurtseverler, protestoya devam edin. Sizin olan kurumları ele geçirin. Katillerin ve tacizcilerin isimlerini saklayın. Büyük bir bedel ödeyecekler. Göstericilerin anlamsızca öldürülmesi durana kadar İranlı yetkililerle tüm toplantıları iptal ettim. Yardım yolda,” ifadelerini kullandı. Trump, “yardımın” içeriğine dair herhangi bir detay paylaşmadı. Bu açıklama, ABD Başkanı’nın birkaç gün önce Tahran’ın Washington ile müzakere etmek istediğini söylemesinin ardından geldi.
ASKERİ SEÇENEKLER MASADA
ABD Başkanı, İran yönetiminin göstericilere karşı “ölümcül güç” kullandığını tespit etmeleri halinde askeri müdahalenin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu. Beyaz Saray’ın önde gelen isimleri ve yetkilileri, cuma günü Trump için diplomatik girişimlerden askeri saldırıya kadar çeşitli seçenekleri değerlendirmek üzere bir araya geldi. Trump, pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada İran’ın “çizgiyi aşmaya başladığına” inandığını söyledi. Washington’un elinde “çok güçlü seçenekler” bulunduğunu belirten Trump, pazartesi günü İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını da duyurdu. Ancak kararın ayrıntıları paylaşılmadı.
İRAN’DAN SERT UYARI
İran, meclis başkanı aracılığıyla yaptığı açıklamada, Washington’ın İranlı göstericileri korumak amacıyla güç kullanması halinde ABD ordusu ve İsrail’in “meşru hedefler” olacağı uyarısında bulundu.
GÖSTERİLER TEOKRASİ KARŞITI EYLEMLERE DÖNÜŞTÜ
İran’ın zor durumdaki ekonomisine duyulan öfkeyle iki haftadan biraz daha uzun süre önce başlayan protestolar, kısa sürede 86 yaşındaki Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alan geniş çaplı teokrasi karşıtı eylemlere dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesilmesi nedeniyle gelişmeleri yurt dışından takip etmek zorlaşırken, İranlı yetkililer toplam can kaybına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Euronews de ölü sayısını bağımsız olarak doğrulayamadığını duyurdu.
İLETİŞİM KISITLAMALARI KISMEN GEVŞETİLDİ
Tahran yönetimi, salı günü ilk kez bazı iletişim kısıtlamalarını gevşeterek yurt dışına cep telefonuyla arama yapılmasına izin verdi. Ancak vatandaşların yurt dışından gelen aramaları alamadığı, internet ve SMS kısıtlamalarının ise devam ettiği bildirildi. Perşembe gecesi İran’ın ülke içi ve dışıyla tüm iletişimi kesmesinin ardından, kısıtlamaların daha fazla gevşetilip gevşetilmeyeceği belirsizliğini koruyor.
AVRUPA’DAN KINAMA VE YAPTIRIM SİNYALİ
Fransa, Almanya ve Hollanda, İran’daki göstericilere yönelik baskıyı kınamak amacıyla ülkelerindeki İran büyükelçilerini Dışişleri Bakanlıklarına çağırdıklarını açıkladı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin protestoculara yönelik baskılar nedeniyle İranlı yetkililere karşı “hızla” yeni yaptırımlar önereceğini duyurdu. Von der Leyen, “İran’da artan can kayıpları dehşet verici. Aşırı güç kullanımını ve özgürlüklerin sürekli kısıtlanmasını açıkça kınıyorum,” ifadelerini kullandı. Avrupa Parlamentosu’nun İranlı diplomat ve temsilcilere yasak getireceğini açıklamasının ardından gelen bu çıkışa karşılık, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın “AB ile düşmanlık aramadığını ancak her türlü kısıtlamaya karşılık vereceğini” söyledi.
Yorumlar
Kalan Karakter: