Anayasa Mahkemesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nda yapılan ve noterlerin taşınmaz satış işlemlerinden doğan zararlardan doğrudan sorumlu tutulmasını öngören düzenlemeyi incelemeye aldı.
25 Aralık 2025 tarihinde verilen ve Resmi Gazete’de yayımlanan kararda, noterlerin bu işlemler nedeniyle şahsen sorumlu tutulmasının Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmedildi. Karar, noterlik camiası ve taşınmaz alım-satımı yapan milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiriyor.
Noterlerin “Kamu Görevlisi” Statüsü Vurgulandı
AYM kararının gerekçesinde, noterliğin bir kamu hizmeti olduğu açık şekilde ifade edildi.
Mahkeme, noterlerin:
- Devlet tarafından atandığını,
- Çalışma ve denetimlerinin Adalet Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü,
- Hukuki işlem güvenliğini sağlamakla görevli olduklarını
belirterek noterlerin özel teşebbüs değil kamu görevlisi olduğunu vurguladı.
Bu değerlendirme, noterlerin hukuki sorumluluğuna ilişkin tartışmalara da netlik kazandırdı.
Doğrudan Notere Dava Açılması Anayasaya Aykırı Bulundu
İptal edilen düzenleme, taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle zarar gören vatandaşların doğrudan notere dava açabilmesine imkan tanıyordu.
Ancak Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 129. maddesinin 5. fıkrasına atıfta bulunarak kamu görevlilerinin görevleri sırasında işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının ancak idare aleyhine açılabileceğini belirtti.
Bu karar ile birlikte:
- Notere doğrudan dava açılması mümkün olmayacak
- Tazminat talepleri devlete yöneltilecek
- Noterler şahsen sorumlu tutulamayacak
- Devlet Tazminatı Ödeyecek, Kusurlu Görevliye Rücu Edecek
Kararda dikkat çeken bir diğer önemli nokta ise vatandaşın zararının güvence altına alınması oldu.
AYM, kamu görevlilerinin kişisel mali gücünün büyük zararları karşılamaya yetmeyebileceğini belirterek, tazminatın devlet tarafından ödenmesinin vatandaş açısından daha güvenli bir sistem oluşturduğunu ifade etti.
Yeni duruma göre:
- Taşınmaz satışından doğan zararları önce devlet karşılayacak
- Devlet, kusuru bulunan notere rücu edebilecek
- Vatandaş doğrudan notere değil idareye dava açacak
- Hangi Maddeler İptal Edildi?
Anayasa Mahkemesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 162. maddesine eklenen bazı hükümleri iptal etti.
İptal edilen düzenlemeler arasında:
- “Taşınmaz satış sözleşmesinin düzenlenmesinden dolayı oluşan zarardan noterler de sorumludur” hükmü
- Devletin ödediği tazminatı notere rücu etmesine ilişkin düzenleme bölümleri
- Davaların tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülmesini öngören kısımlar
yer aldı.
Karar Resmi Gazete’de Yayımlandı, Yürürlüğe Girdi
Anayasa Mahkemesi’nin oy birliğiyle aldığı iptal kararı, Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi.
Bundan sonra taşınmaz satış işlemleri nedeniyle doğacak zararlarda:
- Noterlere doğrudan dava açılamayacak
- Tazminat talepleri idareye yöneltilecek
- Noterlerin şahsi sorumluluğu anayasal çerçevede sınırlandırılmış olacak
Yorumlar
Kalan Karakter: