Tarihin İlk İzleri: Hititler ve Frigler Dönemi
Afyonkarahisar ve çevresinde yapılan arkeolojik kazılar, bölgedeki yerleşimin M.Ö. 3000’li yıllara kadar uzandığını ortaya koyuyor. Bölge, ilk olarak Hititler döneminde önemli bir yerleşim alanı olarak öne çıktı.
Hititlerin ardından Afyon ve çevresi, Friglerin egemenliğine girdi. Frigler döneminde kaya yerleşimleri, anıt mezarlar ve dini merkezler inşa edildi. Afyon’un kuzey ve batı kesimlerinde bulunan kaya anıtları, bu dönemin izlerini günümüze taşıyor.

Lidyalılar, Persler ve Büyük İskender Dönemi
Friglerin ardından bölge sırasıyla Lidyalılar ve Perslerin hâkimiyetine girdi. Persler döneminde Afyon, ünlü Kral Yolu üzerinde bulunması nedeniyle ticari ve askeri açıdan büyük önem kazandı.
M.Ö. 334 yılında Büyük İskender’in Anadolu seferiyle birlikte Afyonkarahisar, Makedonya egemenliğine girdi. Bu dönemle birlikte Helenistik kültür bölgede etkili olmaya başladı.
Roma ve Bizans İmparatorluğu Dönemi
Büyük İskender’in ölümünden sonra bölge, bir süre Helenistik krallıkların kontrolünde kaldıktan sonra Roma İmparatorluğu’na bağlandı. Roma döneminde Afyon, yol ağları ve askeri üsler sayesinde önemli bir merkez haline geldi.
Roma’nın ikiye ayrılmasının ardından Afyonkarahisar, Bizans İmparatorluğu sınırları içinde kaldı. Bu dönemde kale ve savunma yapıları güçlendirildi. Afyon Kalesi’nin temellerinin de bu dönemde sağlamlaştırıldığı biliniyor.
Türklerin Anadolu’ya Girişi ve Selçuklu Dönemi
1071 Malazgirt Zaferi’nin ardından Afyonkarahisar, Türklerin Anadolu’daki yerleşim alanlarından biri oldu. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde şehir, “Karahisar” adıyla anılmaya başlandı.
Selçuklular döneminde camiler, medreseler, hanlar ve hamamlar inşa edilerek şehir bir ticaret ve kültür merkezi haline getirildi. Afyon, bu dönemde Türk-İslam kimliğini kazandı.

Osmanlı Döneminde Afyonkarahisar
Selçukluların ardından Afyonkarahisar, Osmanlı Devleti topraklarına katıldı. Osmanlı döneminde şehir, önemli bir sancak merkezi oldu. Tarım, hayvancılık ve ticaret gelişirken, Afyon özellikle haşhaş üretimi ile öne çıktı.
Osmanlı döneminde Afyon, askeri sevkiyat ve lojistik açıdan da kritik bir rol üstlendi.
Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Dönemi
Afyonkarahisar, Milli Mücadele yıllarında Türk tarihinin en kritik şehirlerinden biri oldu. Büyük Taarruz’un hazırlıkları bu bölgede yapıldı ve 30 Ağustos Zaferi’ne giden süreçte Afyon önemli bir üs olarak kullanıldı.
Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Afyonkarahisar, modern Türkiye’nin önemli şehirlerinden biri haline geldi.
Afyonkarahisar: Medeniyetlerin Buluşma Noktası
Tarih boyunca Hititler, Frigler, Lidyalılar, Persler, Makedonlar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar gibi birçok topluluğa ev sahipliği yapan Afyonkarahisar, bugün de bu zengin geçmişin izlerini taşıyor.
Kaya anıtları, kaleler, camiler ve tarihi yapılar, Afyon’un binlerce yıllık kültürel mirasını gözler önüne seriyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: