ABD ve İran şartlarını ortaya koydu: Barış için kim, ne talep ediyor?

İran devlet televizyonunun haberine göre Tahran yönetimi, bölgede kalıcı barışın sağlanması için bazı temel talepler belirledi. İran’ın hazırladığı metinde saldırıların tamamen durdurulması ve güvenlik garantilerinin oluşturulması öncelikli şart olarak öne çıktı.

İran’ın öne sürdüğü şartlar şöyle sıralandı:

• İran’a yönelik saldırı ve suikast girişimlerinin tamamen sona ermesi
• Savaşın yeniden dayatılmasını önleyecek somut güvenlik mekanizmalarının kurulması
• Savaş tazminatlarının garanti altına alınması
• Bölgedeki tüm cephelerde ve direniş grupları için çatışmaların durdurulması
• Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin uluslararası alanda tanınması

Tahran yönetimi, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki egemenlik ve güvenlik konusunun barış sürecinin merkezinde yer aldığını vurguladı.

ABD’den 15 maddelik plan ve ateşkes teklifi

İran’ın şartlarına karşılık ABD tarafının da kapsamlı bir plan hazırladığı ileri sürüldü. İddialara göre Donald Trump yönetimi, müzakerelerin başlaması için bir aylık geçici ateşkes önerdi ve 15 maddelik bir planı Pakistan üzerinden Tahran’a iletti.

ABD’nin planında öne çıkan maddeler şunlar oldu:

• İran’ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması ve tesislerin devre dışı bırakılması
• Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine tam kapasiteyle açılması
• İran füze programına menzil ve miktar sınırlaması getirilmesi
• Bölgedeki vekil güçlere verilen desteğin kesilmesi
• Şartların kabul edilmesi halinde yaptırımların kaldırılması

Washington yönetimi, bu şartların uygulanması halinde İran’a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılabileceğini belirtiyor.

Diplomasi mesajları ve karşılıklı açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin sürdüğünü ve İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları beş gün ertelediğini açıkladı. Trump ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışıyla ilgili “muazzam değere sahip bir hediye” sunduğunu ifade etti.

İran tarafı ise doğrudan görüşme yapıldığı iddialarını yalanlayarak, resmi bir müzakere sürecinin başlatılmadığını açıkladı. Bu durum, diplomasi trafiğinin perde arkasında sürdüğü yorumlarına yol açtı.

Bölgede askeri sevkiyat sürüyor

Diplomatik temaslara rağmen ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırdığı belirtiliyor. Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı azaltmak ve güvenliği sağlamak amacıyla yeni askeri sevkiyat kararı aldığı iddia edildi.

Konuya yakın kaynaklara göre, 82. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı yaklaşık 2 bin askerin Orta Doğu’ya gönderilmesi için talimat verildi. Bu gelişme, diplomasi ile askeri hazırlığın aynı anda yürütüldüğünü gösteriyor.