İşe Alımlarda Uyuşturucu Testi Dönemi: Şirketler ve Kamu Kurumları Talep Ediyor

Sabah Gazetesi’nden Metin Can’ın haberine göre, daha önce yalnızca sürücülük, güvenlik ve ağır sanayi gibi riskli alanlarda talep edilen uyuşturucu testleri, artık birçok sektörde işe giriş prosedürünün parçası haline geldi.

Günlük 20 Bin Test: Talep 6-7 Kat Arttı

Laboratuvar yetkilileri, son aylarda işveren talepli madde tarama testlerinde ciddi bir artış yaşandığını belirtiyor. Sektör kaynaklarına göre yalnızca İstanbul’da her gün 20 binden fazla uyuşturucu testi yapılıyor.

Artan talep üzerine laboratuvarlar kurumsal paketler hazırlıyor, şirketlerle toplu anlaşmalar yapıyor ve işyerlerine mobil numune ekipleri gönderiyor. Yetkililer, test taleplerinin son dönemde 6-7 kat arttığını ifade ediyor.

Bu tablo, madde testlerinin bireysel bir sağlık kontrolü olmaktan çıkarak kurumsal risk yönetiminin bir parçası haline geldiğini gösteriyor.

Hangi Sektörler Uyuşturucu Testi İstiyor?

Uyuşturucu testi uygulamasının en yaygın olduğu sektörler arasında:

• Enerji
• Lojistik
• Ağır sanayi
• Savunma sanayi
• Kimya
• Güvenlik
• Sağlık
• Yazılım

yer alıyor.

Enerji sektöründe faaliyet gösteren Tüpraş’ın stajyerler dahil adaylardan madde testi talep ettiği ve uygulamanın kurum tarafından doğrulandığı belirtiliyor.

TCDD ve Savunma Sanayii Kurumları da Talep Ediyor

Kamu tarafında ise TCDD’nin işe alım kriterlerinde uyuşturucu testini üst sıralara taşıdığı ifade ediliyor.

Savunma ve havacılık alanında faaliyet gösteren ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi kurumlarda da güvenlik gerekçesiyle denetimlerin sistematik hale geldiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu sektörlerde çalışan personelin dikkat seviyesi ve karar alma kabiliyeti, yalnızca şirket performansını değil, insan hayatını ve kamu güvenliğini de doğrudan etkiliyor.

Küresel ölçekte ise ExxonMobil, BP, UPS ve FedEx gibi şirketlerde madde testleri standart uygulamalar arasında yer alıyor.

Uyuşturucu Testi İstemek Yasal mı?

Hukukçulara göre işverenin madde testi talep etmesi tamamen yasak değil. Ancak bazı şartların yerine getirilmesi gerekiyor:

• Test talebinin işin niteliğiyle bağlantılı olması
• Adayın açık rızasının alınması
• Sonuçların gizli tutulması

Keyfi test taleplerinin özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması açısından hukuki sorun doğurabileceği belirtiliyor.

Öte yandan işyerinde uyuşturucu kullanımı veya bulundurulması, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” olarak değerlendirilebiliyor. Bu durumda işverenin tazminatsız fesih hakkı bulunuyor.

Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılıyor? Ücreti Ne Kadar?

Bağımlılık yapıcı madde tarama testleri genellikle:

• İdrar
• Kan
• Tükürük

örneği üzerinden gerçekleştiriliyor.

Test fiyatı ortalama 2 bin 200 TL civarında. Toplu kurumsal anlaşmalarda bu ücret daha aşağı seviyelere çekilebiliyor.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gereği test sonuçları yalnızca test yapılan kişiye teslim ediliyor. İşverene iletilmesi için adayın açık rızası gerekiyor. Sonuçlar genellikle kapalı zarfla ya da kişisel dijital erişim sistemi üzerinden paylaşılıyor.